技術と知識

[Kintsugi-cursus deel 3] Breuken lijmen ~ Mugi-urushi maken en mooi afwerken ~

【金継ぎ講座第3回】ワレの接着 ~麦漆の作り方と美しく仕上げるコツ~
Sho Takeshita

この記事を書いた人

Sho Takeshita Kintsugi-meester

Geboren in Tokio, Japan, en afgestudeerd aan de Rikkyo-universiteit. De weg naar kintsugi begon toen een kom die van de grootmoeder was geërfd, brak. Gegrepen door de filosofie om iets gebrokens om te vormen tot nieuwe schoonheid, werd de techniek geleerd in een kintsugi-atelier in Tokio. Tegenwoordig ontstaat er, met kintsugi als uitgangspunt, werk waarin de traditionele Japanse esthetiek samenkomt met een moderne gevoeligheid.

De "ANYTSUGI kintsugi-cursus" legt in 6 delen de werkwijze van kintsugi uit. In dit derde deel leggen we het lijmen van breuken uit: hoe je gebroken servies weer aan elkaar vastmaakt.

De lijm die je bij kintsugi gebruikt, is "Mugi-urushi" — een natuurlijke lijm gemaakt door bloem en Ki-urushi samen te kneden. Mugi-urushi vergroeit na het uitharden met het materiaal, waardoor het niet loslaat door hitte of vocht. Omdat het volledig uit natuurlijke materialen bestaat, kun je het veilig gebruiken als eetgerei.

→ Nog geen gereedschap of materialen klaarliggen? [Deel 1: voorbereiding voor je begint met kintsugi]

→ Scheur nog niet herstelt? [Deel 2: scheuren herstellen]

Vooraf controleren: moet je het aardewerk impregneren?

Deze sectie is alleen relevant als je wit aardewerk hebt of aardewerk met een dunne glazuurlaag (een servies met een ruw oppervlak). Als je porselein hebt (glad, wit servies), kun je deze sectie overslaan en direct naar Stap 1 gaan.

Weet je niet zeker of je aardewerk of porselein hebt? Raadpleeg dan de tabel hieronder.


Aardewerk Porselein
Geluid bij aantikken met je vinger Laag en dof geluid Hoog, helder geluid
Oppervlaktegevoel Ruw en warm aanvoelend Glad en koud aanvoelend
Tegen het zonlicht gehouden Laat geen licht door Laat een beetje licht door

Aardewerk met een dunne glazuurlaag (met een ruw oppervlak) is poreus van aard, waardoor urushi-lak naar binnen kan trekken en vlekken kan veroorzaken. Door vooraf te "impregneren" (medome) voorkom je deze vlekken.

Stappen voor impregneren

  1. Doe voldoende water in een pan om het servies volledig onder te zetten

  2. Voeg per 1000 ml water 20 g bloem (patentbloem) toe en roer goed los (let op klontjes)

  3. Zet het servies erin en breng aan de kook op laag tot middelhoog vuur (roer af en toe zodat het poeder niet naar de bodem zakt)

  4. Laat na het koken 20 minuten op laag vuur doorkoken

  5. Zet het vuur uit en laat het water enkele uren afkoelen tot kamertemperatuur

  6. Haal het servies eruit, was het schoon tot de plakkerigheid weg is en laat het een nacht drogen

Stap 1: de breukvlakken afschuinen

Afschuinen

Schuur het breukvlak (het gebroken oppervlak) van elke scherf met een diamantvijl. Dit heet "afschuinen" (mentori).

Waarom is dit nodig? Op het breukvlak zit vaak nog een glad stukje glazuur, waardoor Mugi-urushi er niet goed aan kan hechten. Door het met een vijl te schuren, wordt het oppervlak ruw en hecht de urushi-lak er goed aan.

Richtlijn voor hoeveel je schuurt: zo veel dat er, wanneer je de scherven tegen elkaar houdt, een naad van ongeveer 0,5 mm ontstaat. Als je met je nagel over het breukvlak gaat en je een lichte weerstand voelt, is het goed.

Stap 2: Mugi-urushi maken

Maak de natuurlijke lijm "Mugi-urushi" waarmee je de breuk gaat lijmen.

Benodigd gereedschap en materiaal: Ki-urushi, bloem, water, palet, lepeltje, rubberen spatel, pipet

※ Omdat je urushi-lak gebruikt, draag tijdens het werk altijd nitril handschoenen.

Stap 1: doe ongeveer 1 lepeltje bloem op het palet

Mugi-urushi maken
De hoeveelheid van één lepeltje verschilt per lepeltje dat je gebruikt. Omdat de benodigde hoeveelheid Mugi-urushi afhangt van de lengte van de breuk die je lijmt, mag de hoeveelheid bloem ongeveer zijn.

Als een servies van 15 cm doorsnee in tweeën is gebroken, is een hoeveelheid ter grootte van je pinknagel een goede richtlijn.

Stap 2: voeg met de pipet druppel voor druppel water toe en kneed goed met de spatel

Mugi-urushi maken

Voeg met de pipet geleidelijk water toe en kneed de bloem. Uiteindelijk moet de hoeveelheid toegevoegd water ongeveer gelijk zijn aan de hoeveelheid bloem.

Kneed de bloem met de rubberen spatel tot een consistentie die iets elastisch is, zoals brooddeeg of een oorlelletje (niet te hard, niet te zacht).

Is er te veel vocht, voeg dan iets meer bloem toe; is het te droog, voeg dan iets meer water toe.

Stap 3: kneed er evenveel Ki-urushi doorheen als de hoeveelheid bloempasta die je hebt gemaakt

Doe op het palet iets meer Ki-urushi dan de bloempasta die je net hebt gemaakt. Voeg de Ki-urushi in drie delen toe en kneed het telkens goed door met de rubberen spatel.

Controleer of het klaar is. Als je de rubberen spatel erin drukt en omhoog tilt, is "Mugi-urushi" klaar zodra het zich ongeveer 7 tot 10 cm langzaam uitrekt en de draad langzaam breekt.

Is er te weinig vocht en te weinig plakkerigheid, voeg dan iets meer Ki-urushi toe en kneed verder.

Is er te veel vocht en komt er geen plakkerigheid, maak dan extra bloempasta en voeg dit stukje bij beetje toe.

Overgebleven Mugi-urushi bewaren: Mugi-urushi die je niet opmaakt, kun je 2 tot 3 dagen in folie bewaren. Hoe ouder het wordt, hoe slechter het echter uithardt, dus gebruik het liefst zo snel mogelijk op.

Stap 3: scherven lijmen

Gebruik Mugi-urushi als lijm om de gebroken scherven te lijmen.

Benodigd gereedschap en materiaal: Mugi-urushi, bamboespatel, maskeertape, urushi-vochtkastje

※ Omdat je urushi-lak gebruikt, draag tijdens het werk altijd nitril handschoenen.

Stap 1: maskeertape vooraf klaarleggen

Na het lijmen zet je het tijdelijk vast met maskeertape, dus knip van tevoren ongeveer 10 stukken maskeertape van 3 tot 5 cm en plak deze binnen handbereik klaar.

Maskeertape

Tip voor een mooi eindresultaat: servies met een ruw oppervlak (aardewerk met een dunne glazuurlaag) raakt makkelijker bevlekt door urushi-lak, dus door het gebied rondom de naad met maskeertape te beschermen, krijg je een mooier eindresultaat.

Breukvlak van porselein beschermen met maskeertape

Stap 2: breng met een bamboespatel een dun laagje Mugi-urushi aan op het breukvlak

Mugi-urushi met een bamboespatel op het breukvlak aanbrengen

Breng Mugi-urushi zo dun mogelijk aan op beide breukvlakken. Als richtlijn: als je de scherven tegen elkaar houdt, mag er net een klein beetje Mugi-urushi uit de naad komen.

De situatie nadat Mugi-urushi is aangebracht

Stap 3: leg de scherven één voor één tegen elkaar en zet ze vast met maskeertape

Versterken met maskeertape

Plak de maskeertape loodrecht op de breuk. Als je het te veel over de breuk heen plakt, krijgt de urushi-lak geen lucht en hardt het moeilijker uit.

Lijm op dezelfde manier alle scherven en versterk ze met maskeertape.

Het eindresultaat na het lijmen met Mugi-urushi

Stap 4: controleer na het lijmen op verschuiving of hoogteverschil

Hoogteverschil controleren met de achterkant van een hobbymes

Voel voorzichtig met de achterkant (niet het lemmet) van een hobbymes over het breukvlak om te controleren op verschuiving of hoogteverschil. Als er verschuiving is, corrigeer dit dan in dit stadium.

Stap 5: ongeveer 1 week laten uitharden in het urushi-vochtkastje

Urushi-vochtkastje

Een urushi-vochtkastje is een eenvoudig vochtregelend kastje dat je maakt met een kartonnen doos (of plastic bak) en een natte handdoek.

Het maken ervan is simpel. Neem een kartonnen doos of plastic bak die groot genoeg is om het te repareren servies met wat ruimte erin te plaatsen, en leg er een goed uitgeknepen natte handdoek in. Als je een kartonnen doos gebruikt, leg eerst een plastic zak op de bodem voor waterdichtheid.

Nadat je de breuk hebt gerepareerd, leg je het servies ongeveer 1 week in het urushi-vochtkastje om te laten uitharden.

Voor het uitharden van urushi-lak is een temperatuur van 20 tot 25°C en een luchtvochtigheid van 65 tot 80% ideaal. In de Japanse winter kan de temperatuur te laag worden, dus bewaar het liefst op een zo warm mogelijke plek.

Stap 4: overtollige, uitgeharde Mugi-urushi wegsnijden met een hobbymes

Uitgeharde Mugi-urushi wegsnijden met een hobbymes

Als de Mugi-urushi na ongeveer 1 week is uitgehard, snijd je de overtollige Mugi-urushi weg met een hobbymes. Volledig uitgeharde Mugi-urushi laat zich makkelijk met een mesje wegsnijden. Doe dit voorzichtig, zodat je het oppervlak van het servies niet beschadigt.

Als je zover bent, is het lijmen van de breuk afgerond. Maak je gereedschap schoon en ga verder naar de volgende stap!

Stap 5: gereedschap opruimen

Hier leggen we uit hoe je het gebruikte gereedschap schoonmaakt.

Palet en rubberen spatel schoonmaken

Hoe je de rubberen spatel en het palet schoonmaakt
Hoe je de rubberen spatel schoonmaakt
  1. Doe olie op het palet om de urushi-lak makkelijker los te maken
  2. Veeg het vuil af met een tissue
  3. Herhaal stap 1-2 tot het schoon is
  4. Werk af met een tissue met ethanol

Bamboespatel schoonmaken

Hoe je de bamboespatel schoonmaakt
  1. Veeg de aangehechte urushi-lak af met een tissue

※ Als urushi-lak na jarenlang gebruik aan de punt van de bamboespatel vastzit en niet meer loskomt, schuur het dan weg met schuurpapier. Voor dagelijkse schoonmaak is afvegen met een tissue meestal voldoende.

De volgende kintsugi-cursus: gaten opvullen

In het volgende deel, deel 4 van de kintsugi-cursus, leggen we in detail "het opvullen van gaten" uit. Door Ki-urushi te mengen met een ander materiaal dan dit keer, maak je een soort pasta waarmee je herstelt.Laten we er de volgende keer weer samen tegenaan gaan!

[Deel 4 kintsugi-cursus: gaten opvullen]

Laat een reactie achter

Deze site wordt beschermd door hCaptcha en het privacybeleid en de servicevoorwaarden van hCaptcha zijn van toepassing.

Volgende lezen

【金継ぎ講座第2回】ヒビの補修方法 ~生漆でヒビの水漏れを対策~
【金継ぎ講座第4回】カケを埋める ~刻苧漆と錆漆の使い分け~