Het verschil tussen echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi, en hoe je kiest

Kintsugi, bekend als het Japanse ambacht om aardewerk te herstellen, kent momenteel grofweg twee soorten. De eerste is de traditionele methode, 'echte urushi-kintsugi'. De tweede is 'eenvoudige kintsugi', ontstaan om aan de moderne vraag te voldoen.

Voor wie zich afvraagt: 'Ik wil kintsugi proberen, maar met welke moet ik beginnen?' of 'Ik wil mijn servies repareren, maar welke methode moet ik kiezen?' — in dit artikel leggen we het verschil tussen eenvoudige kintsugi en echte urushi-kintsugi uit op een manier die ook voor beginners duidelijk is.

 Het verschil tussen echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi

Kintsugi wordt, op basis van de gebruikte materialen en het werkproces, onderverdeeld in de volgende twee soorten.

• Echte urushi-kintsugi: gebruikt urushi-lak, veel stappen, afwerking duurt ongeveer 1 maand
• Eenvoudige kintsugi: geen urushi-lak, gebruikt kunsthars e.d., klaar in ongeveer 1 dag

Er zijn twee soorten kintsugi: 'echte urushi' en 'eenvoudige'

Oorspronkelijk wordt bij kintsugi aardewerk gelijmd en gerepareerd met het natuurlijke sap van de urushiboom: 'urushi-lak'. Deze traditionele methode heet 'echte urushi-kintsugi', en meestal wordt hiermee kintsugi bedoeld.

'Eenvoudige kintsugi' is daarentegen een nieuwe methode die de laatste jaren is ontstaan: er wordt geen urushi-lak gebruikt, maar kunsthars, een synthetische lijm die kunstmatig uit bijvoorbeeld aardolie wordt gemaakt. Daardoor is het drogen van urushi-lak niet nodig. Vanwege het gemak wordt dit veel gebruikt bij eendaagse workshops en kits voor beginners.

※ Er bestaat ook een tussenvorm, 'kan-urushi-kintsugi', waarbij kunsthars en urushi-lak samen worden gebruikt. In dit artikel richten we ons echter vooral op de twee representatieve soorten: 'echte urushi-kintsugi' en 'eenvoudige kintsugi'.

Het grootste verschil zit in ‘urushi-lak’

Het grootste verschil tussen echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi is of er urushi-lak wordt gebruikt.

Bij echte urushi-kintsugi wordt in bijna elke stap urushi-lak gebruikt, van het lijmen van een gebroken bord tot de laatste afwerking. Concreet gebruikt men 'ki-urushi', lak die van de boom is afgetapt en alleen van vuil is ontdaan, bewerkt naargelang het doel. Soms wordt het direct gebruikt, soms gemengd met poeder of pigment als lijm of vulmateriaal, of als basislaag om goudpoeder op te strooien.

Bij eenvoudige kintsugi wordt daarentegen helemaal geen urushi-lak gebruikt. Omdat urushi-lak lang nodig heeft om te drogen, duurt het herstellen van één stuk ongeveer een maand. Bij eenvoudige kintsugi wordt in plaats daarvan kunsthars gebruikt, waardoor de droogtijd kort is en het binnen ongeveer 1 dag klaar is. Er zijn ook minder stappen, waardoor het makkelijk te doen is, ook voor beginners.

Overige verschillen kort vergeleken

Naast urushi-lak en het werkproces zijn er nog andere belangrijke verschillen, zoals de onderstaande punten. We lichten elk punt verder toe in hoofdstuk 3.

Echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi: voor- en nadelen

Makkelijk te beginnen! Voor- en nadelen van eenvoudige kintsugi

Voordelen

Snel klaar, snel drogend

Bij eenvoudige kintsugi wordt kunsthars gebruikt om een breuk of afsplintering te lijmen. De droogtijd is kort en in de meeste gevallen is het binnen 1 dag klaar.

Geen risico op huidirritatie of allergie

Omdat er bij eenvoudige kintsugi geen urushi-lak wordt gebruikt, is er geen risico op lakeczeem tijdens het werk. Het is ook geschikt voor mensen met een gevoelige huid of voor wie het samen met kinderen wil doen.

Lagere kosten

Vergeleken met echte urushi-kintsugi zijn de materiaalkosten van eenvoudige kintsugi relatief laag. Een kit om eenvoudige kintsugi thuis te doen kost gemiddeld ongeveer 5.000 yen, en een eendaagse workshop kost ongeveer 6.000 tot 8.000 yen — veel toegankelijker dan echte kintsugi.

Nadelen

Afwerking en textuur doen onder voor echte urushi-kintsugi

Bij eenvoudige kintsugi wordt een verf van vervangend goudpoeder en harsvloeistof met een penseel aangebracht. Vergeleken met echte urushi-kintsugi is er meer kans op verschil in glans en gelijkmatigheid. Met zorgvuldig werk kan het resultaat zeker mooi worden, maar zolang je niet gewend bent aan het penseel, kunnen er vlekken of oneffenheden ontstaan.

Duurzaamheid en roestgevoeligheid

De kunsthars die bij eenvoudige kintsugi wordt gebruikt, is sterk en de duurzaamheid zelf is niet laag. Maar messingpoeder (een mix van koper en zink), dat als vervangend goudpoeder wordt gebruikt, roest sneller dan puur goud en de verflaag bladdert eerder af.

Gebruik als servies niet aangeraden

De kunsthars die bij eenvoudige kintsugi wordt gebruikt, voldoet vaak niet aan de wet op de voedselhygiëne en is niet geschikt voor het repareren van servies. We raden gebruik als decoratie of sieraad aan.

>> Eenvoudige kintsugi is aan te raden voor:

• Mensen die snel en gemakkelijk servies willen repareren

• Mensen die het als decoratie of sieraad willen gebruiken

• Mensen die het risico op lakeczeem of allergie willen vermijden

Voor echte kintsugi! Voor- en nadelen van echte urushi-kintsugi

Voordelen

Hoge duurzaamheid

Zodra urushi-lak is uitgehard, heeft het een hoge duurzaamheid, isolatie en rotbestendigheid. Daarnaast roest een met puur goudpoeder afgewerkte naad minder snel en gaat deze lang mee, waardoor je het stuk, als je er zorgvuldig mee omgaat, ook veilig als dagelijks servies kunt gebruiken.

Schoonheid van de afwerking

Bij traditionele echte urushi-kintsugi verschilt de laatste afwerkingsstap volledig van eenvoudige kintsugi. Omdat er wordt afgewerkt met puur goudpoeder, krijg je een diepe glans, en het roest minder snel dan vervangend goudpoeder.

Veiligheid als servies

Bij echte urushi-kintsugi worden uitsluitend materialen van natuurlijke oorsprong gebruikt, zoals urushi-lak, tarwemeel en houtpoeder. Omdat er geen chemische stoffen in zitten, kun je het stuk na herstel veilig als servies blijven gebruiken.

Nadelen

Het kost tijd

Het grootste verschil tussen echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi is de tijd die de reparatie kost. De urushi-lak die bij echte urushi-kintsugi wordt gebruikt, moet enkele dagen tot weken drogen bij een constante vochtigheid en temperatuur. Afhankelijk van de staat van het stuk verschilt het aantal dagen tot voltooiing, maar houd rekening met 1 tot 3 maanden.

Risico op lakeczeem en allergie

Als vloeibare, nog niet opgedroogde urushi-lak in contact komt met de huid, bestaat het risico op 'lakeczeem'. Dit wordt veroorzaakt door urushiol, het hoofdbestanddeel van urushi-lak, en kan zich uiten als roodheid en jeuk, vergelijkbaar met een allergische reactie. De symptomen verschillen per persoon, maar het dragen van handschoenen e.d. is nodig als voorzorgsmaatregel.

Hogere kosten

Omdat bij echte urushi-kintsugi ki-urushi en puur goudpoeder worden gebruikt, zijn de materiaalkosten hoger dan bij eenvoudige kintsugi. Een kit om echte urushi-kintsugi thuis te doen kost gemiddeld ongeveer 10.000 yen. Als je naar een lesstudio gaat, kan het, inclusief inschrijfgeld, gereedschapskosten en lesgeld, oplopen tot tienduizenden yens.

>> Echte urushi-kintsugi is aan te raden voor:

• Mensen die de traditionele kintsugi-techniek willen leren

• Mensen die het herstelde stuk veilig als servies willen gebruiken

• Mensen die kintsugi serieus als hobby willen blijven beoefenen

Het verschil tussen echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi in detail vergeleken

Verschil in materialen en werkproces

Omdat echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi verschillende materialen gebruiken, verschilt ook het werkproces sterk.

Bij eenvoudige kintsugi wordt het gebroken stuk met kunsthars gefixeerd, en wordt ook de afsplintering met kunsthars opgevuld. Na het uitharden wordt het oppervlak met schuurpapier glad gemaakt, en wordt er tot slot met een penseel een verf van vervangend goudpoeder en harsvloeistof aangebracht als afwerking — een simpele methode. Dit is klaar in ongeveer 1 dag.

Bij echte urushi-kintsugi wordt daarentegen als volgt gerepareerd.

1. Lijmen: de breuk wordt gelijmd met 'mugi-urushi', een mengsel van ki-urushi en tarwemeel (ongeveer 1 week uitharden)

2. Opvullen: kleine gaatjes en afsplinteringen worden opgevuld met 'sabi-urushi', een mengsel van slijppoeder (tonoko) en ki-urushi (ongeveer 1 dag uitharden)

3. Tussenlaag: zwarte lak 'kuro-roiro-urushi' wordt aangebracht en uitgehard, en het oppervlak wordt met schuurpapier glad gemaakt. Dit wordt 2 tot 3 keer herhaald. (ongeveer 3 dagen)

4. Afwerking: rode urushi-lak 'bengara-urushi' wordt aangebracht, en daarover wordt goudpoeder gestrooid om het af te ronden

Natuurlijke urushi-lak reageert op vochtigheid en temperatuur en hardt langzaam uit, waardoor het hele proces ongeveer 1 maand duurt.

Zo is eenvoudige kintsugi een methode die, in plaats van urushi-lak, gemakkelijk te hanteren materialen gebruikt en in korte tijd wordt afgerond. Bij echte urushi-kintsugi daarentegen wordt urushi-lak herhaaldelijk aangebracht en uitgehard, waardoor er meer stappen, moeite en tijd nodig zijn.

Verschil in benodigde tijd

Bij eenvoudige kintsugi wordt geen urushi-lak gebruikt, maar kunsthars die sneller uithardt, waardoor het repareren van één stuk meestal 3 uur werktijd kost en volledig klaar is binnen 1 dag. Bij echte urushi-kintsugi wordt urushi-lak daarentegen meerdere keren aangebracht en gedroogd. Daardoor kost het 8 tot 10 uur werktijd, maar inclusief uithardtijd duurt het totale proces 1 tot 3 maanden.

Verschil in kosten

Er is ook een groot verschil in kosten tussen eenvoudige kintsugi en echte urushi-kintsugi. De belangrijkste reden hiervoor is het verschil in materiaal voor de afwerking. Bij eenvoudige kintsugi wordt vaak vervangend goudpoeder gebruikt, zoals messingpoeder (een mix van koper en zink), waardoor de kosten relatief laag blijven. Bij echte urushi-kintsugi wordt vaak puur goudpoeder gebruikt, wat de prijs verhoogt.

Maar het is niet zo dat je bij echte urushi-kintsugi per se puur goudpoeder moet gebruiken. Je kunt bijvoorbeeld voor de oefening vervangend goudpoeder gebruiken, of zilverpoeder voor een andere uitstraling — het is flexibel aan te passen aan je doel en budget.

Over veiligheid

Bij kintsugi wordt vaak gewezen op twee zorgen: lakeczeem en de veiligheid van gebruik als servies.

Lakeczeem

Omdat bij echte urushi-kintsugi in bijna elke stap urushi-lak wordt gebruikt, moet je tijdens het werk altijd handschoenen dragen en opletten dat de lak niet direct met je huid in contact komt. Als je er toch mee in contact komt, is er meestal geen groot probleem als je het meteen afwast, maar de gevoeligheid verschilt per persoon. Het veiligst is dus om zo veel mogelijk contact met urushi-lak te vermijden. Bij eenvoudige kintsugi wordt geen urushi-lak gebruikt, dus is er geen risico op lakeczeem.

Veiligheid bij gebruik als servies

Omdat bij echte urushi-kintsugi uitsluitend materialen van natuurlijke oorsprong worden gebruikt, kun je het stuk na herstel veilig als servies blijven gebruiken. De kunsthars die bij eenvoudige kintsugi wordt gebruikt, biedt daarentegen geen garantie voor veilig gebruik als servies. Daarom raden we echte urushi-kintsugi aan voor reparaties van delen die met de mond of met voedsel in aanraking komen.

Uiterlijk en duurzaamheid

Omdat eenvoudige kintsugi relatief goedkoop is, vragen sommigen zich af: 'Is het uiterlijk of de duurzaamheid van de afwerking niet slechter dan bij echte urushi-kintsugi?' In de praktijk is er wel vaak verschil te zien in het uiterlijk, maar als je er zorgvuldig mee omgaat, is er geen groot verschil in duurzaamheid.

Uiterlijk

Bij echte urushi-kintsugi wordt in de afwerkingsfase goudpoeder gelijkmatig en dicht gestrooid, wat een diepe glans en een verfijnde afwerking geeft. Bij eenvoudige kintsugi is het gebruikelijker om met een penseel een gouden verf van goudpoeder en harsvloeistof aan te brengen. Vergeleken met het strooien van goudpoeder bij echte urushi-kintsugi ontstaan er makkelijker ongelijkheden, en kan de korreligheid of glans van het goud iets grover lijken. Ook worden lijnen dikker als je niet gewend bent aan een dun penseel, maar met zorgvuldig werk kan het uiterlijk toch dicht bij echte urushi-kintsugi komen. Toch komt het niet helemaal in de buurt van de verfijnde glans van echte urushi-kintsugi.

Duurzaamheid

Omdat eenvoudige kintsugi kunsthars gebruikt, is de kracht van de lijmnaad hoog. Er is echter een risico dat het gouden deel afbladdert of roest. Dit komt doordat er in plaats van puur goudpoeder vervangend goudpoeder zoals messingpoeder wordt gebruikt, en de afwerkingsmethode ook eenvoudiger is.

Urushi-lak, het materiaal dat vaak bij echte urushi-kintsugi wordt gebruikt, is daarentegen gevoelig voor hoge temperaturen en langdurig onderdompelen in water, dus wees voorzichtig. Bij een te hoge temperatuur overschrijdt urushi-lak zijn hittebestendigheid en breekt het. Daarom kan het niet in de magnetron, de oven of op open vuur worden gebruikt. Ook kan urushi-lak beschadigen als het lang in water wordt gedompeld, waardoor de lijmnaad kan breken. Daarom is echte urushi-kintsugi minder geschikt voor stukken die lang in water staan, zoals vazen.

 Hoe kies je tussen echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi

2 punten om te weten voordat je begint

Zowel echte urushi-kintsugi als eenvoudige kintsugi hebben hun eigen aantrekkingskracht en aandachtspunten. Veel mensen twijfelen welke ze moeten kiezen. We raden aan om, rekening houdend met de volgende 2 punten, de methode te kiezen die bij jou past.

1.  Of je veiligheid bij gebruik als servies belangrijk vindt

Veel mensen willen servies waar ze aan gehecht zijn, of met herinneringen, laten herstellen met kintsugi. Als je het 'ook in de toekomst lang aan tafel wilt blijven gebruiken', raden we aan de veiligheid van het materiaal voorop te stellen. Kies op basis van of het gebruikte reparatiemateriaal veilig is als het de mond raakt.

2. In hoeverre je het risico op lakeczeem kunt accepteren

Het risico op lakeczeem is de grootste zorg bij echte urushi-kintsugi. Zelfs met voorzichtigheid kan er een beetje urushi-lak op je handen komen, of kun je zonder het te merken je huid aanraken, waardoor je last krijgt. Omdat het niet volledig te voorkomen is, is het voor mensen met een gevoelige huid of wiens werk veel handcontact vereist, het veiligst om hieraan veel gewicht te geven.

Voor dagelijks gebruik als servies: 'echte urushi-kintsugi' is aan te raden

Als je het stuk ook in de toekomst als servies wilt blijven gebruiken, raden we een reparatie aan met echte urushi-kintsugi, waarbij alleen natuurlijke materialen worden gebruikt. Omdat het herhaaldelijk met de mond in contact komt, is een veilig materiaal wenselijk.

Voor decoratie of foto’s: 'eenvoudige kintsugi' is voldoende

Voor servies dat niet met de mond in aanraking komt of als interieurdecoratie wordt gebruikt, is eenvoudige kintsugi voldoende. Het is snel klaar en er is geen risico op lakeczeem. Een aanrader voor wie op een laagdrempelige manier wil genieten van een mooie afwerking.

Voor langdurig gebruik van een stuk met herinneringen: 'echte urushi-kintsugi' is aan te raden

Als je een stuk met herinneringen wilt herstellen met kintsugi en het lang wilt blijven gebruiken, raden we een reparatie met echte urushi-kintsugi aan. Het kost tijd en moeite, maar door in elke stap langzaam met het stuk om te gaan, kan je gehechtheid aan het stuk nog dieper worden.

Aanbevolen kintsugi-kits voor beginners

Als je een stuk met herinneringen wilt herstellen met kintsugi en het lang wilt blijven gebruiken, raden we een reparatie met echte urushi-kintsugi aan. Het kost tijd en moeite, maar door in elke stap langzaam met het stuk om te gaan, kan je gehechtheid aan het stuk nog dieper worden.

Gemakkelijk te beginnen 'eenvoudige kintsugi'-kits

Kintsugi kun je ook gemakkelijk thuis beginnen, en online zijn er veel kintsugi-kits voor beginners te koop. Hier stellen we aanbevolen kits voor eenvoudige en echte urushi-kintsugi voor.

Bron: amazon

• KIJIMATSU

Prijs: 5.980 yen (Amazon)

Afwerking: messingpoeder / Lijm: kunsthars

De eenvoudige kintsugi-set van KIJIMATSU is een populaire bestseller op Amazon en Rakuten. De afwerking gebeurt met messingpoeder, en er wordt een kintsugi-handleiding voor beginners bijgeleverd. Een aanrader voor wie het eerst thuis, op een laagdrempelige en snelle manier wil proberen.

>> Bekijk het product op amazon

>> Bekijk het product op Rakuten

Aanbevolen 'echte urushi-kintsugi'-kit voor serieuze beoefenaars

Bron: amazon

• Tsugu Kit

Prijs: 9.980 yen (Amazon)

Afwerking: goudpoeder / Lijm: natuurlijke urushi-lak

Een kintsugi-kit van de Tokiose kintsugi-lesstudio 'Tsugu Tsugu'. Er wordt geen terpentijn gebruikt, wat voorzichtigheid vereist bij huishoudelijk gebruik, dus je kunt ook met kinderen in huis of binnenshuis veilig aan de slag. Naast een papieren handleiding kun je het proces ook bekijken via YouTube-video’s, zodat ook beginners zonder twijfel verder kunnen.

>> Bekijk het product op amazon

>> Bekijk het product op Rakuten

Bron: chimahaga.com

• Chimahaga

Prijs: 12.900 yen (officiële website chimahaga.com)

Afwerking: goudpoeder / Lijm: natuurlijke urushi-lak, 12.900 yen

Een kintsugi-kit die wordt verkocht door 'Chimahaga', een kintsugi-meester die actief is vanuit Kobe. Als koper kun je bij vragen over kintsugi terecht bij de kintsugi-meester. Omdat je direct advies van een expert krijgt als je twijfelt over de volgende stap, kun je ook als beginner met een gerust hart aan de slag.

>> Bekijk het product op de officiële website

 Veelgestelde vragen (FAQ)

Kan ik een met kintsugi hersteld stuk in de magnetron of vaatwasser gebruiken?

Vermijd de magnetron en vaatwasser bij servies dat met echte urushi-kintsugi is hersteld. De urushi-lak kan zijn hittebestendigheid overschrijden, smelten en het stuk beschadigen. Voorzichtig wassen met een spons en neutraal afwasmiddel is geen probleem, maar de truc om het lang mee te laten gaan is om het na het wassen snel droog te vegen.

Tegenwoordig bestaat er ook eenvoudige kintsugi waarbij materialen worden gebruikt die geschikt zijn voor de magnetron of vaatwasser.

Kan ik een stuk dat met eenvoudige kintsugi is hersteld later overdoen met echte urushi-kintsugi?

Ja, dat kan. Een deel dat met eenvoudige kintsugi is gelijmd, laat makkelijker los als je het in heet water kookt. Als je de kunsthars zorgvuldig verwijdert, is een reparatie met echte urushi-kintsugi mogelijk. Als er kunsthars op het lijmoppervlak blijft zitten, hecht urushi-lak minder goed, dus het is belangrijk om alles volledig te verwijderen.

Geeft vervangend goudpoeder ook een mooie afwerking?

Dat geeft zeker een mooi resultaat, maar de textuur en kleur verschillen van puur goudpoeder. Vervangend goudpoeder heeft 'een kleur die op goud lijkt' en houdt de kosten laag, maar kan na verloop van tijd oxideren en roesten. Voor decoratie of oefening is het resultaat mooi genoeg, maar als je de glans op lange termijn wilt behouden, raden we puur goudpoeder aan.

Hoe laat je de afwerking van kintsugi langer meegaan?

Door op de volgende 5 punten te letten, gaat de afwerking veel langer mee.

• Was voorzichtig met een spons

• Laat het niet lang in water liggen

• Veeg na het wassen meteen het water droog

• Vermijd hitte zoals de magnetron, vaatwasser of open vuur

• Wrijf niet te hard over het gouden gedeelte

Vind de kintsugi-methode die bij jou past

Kintsugi kent twee methoden, echte urushi-kintsugi en eenvoudige kintsugi, maar bij beide staat hetzelfde verlangen centraal: 'iets gebrokens weer bruikbaar maken'. Als je gemak en veiligheid tijdens het werk belangrijk vindt, kies dan eenvoudige kintsugi; als je een mooie afwerking en het vertrouwen van langdurig gebruik zoekt, kies dan echte urushi-kintsugi. Kintsugi is niet zomaar een reparatie, maar ook een moment om het stuk en jezelf onder ogen te komen. Laat het niet eindigen bij het moment van breken, en geniet van de extra moeite die 'je gevoel doorgeeft'.